Γραφείο Ελέγχου Μόλυνσης
Αναπτυξιακός Σύνδεσμος Δήμων και Κοινοτήτων Θριασίου Πεδίου
Γραφείο Ελέγχου Ρύπανσης & Ποιότητας Περιβάλλοντος (Γ.Ε.Ρ.Π.ΠΕ.)
Η αρχική ονομασία ήταν Σταθμός Ελέγχου Ρύπανσης (Σ.ΕΛΕ.Ρ.) και σήμερα, σύμφωνα με τον οργανισμό εσωτερικής υπηρεσίας του Αναπτυξιακού Συνδέσμου, ονομάζεται Γραφείο Ελέγχου Ρύπανσης & Ποιότητας Περιβάλλοντος (Γ.Ε.Ρ.Π.ΠΕ.). Σκοπός της ίδρυσής του ήταν να καλύψει το κενό των κρατικών υπηρεσιών σε ότι αφορά το συνεχή έλεγχο των βιομηχανιών και την παρακολούθηση της ποιότητας του περιβάλλοντος, ώστε στη συνέχεια να ενημερώνει τους κατοίκους του Θριασίου Πεδίου για την ποιότητα του περιβάλλοντος στο οποίο ζουν.
Ο σταθμός ελέγχου ρύπανσης - χημικό εργαστήριο (Σ.ΕΛΕ.Ρ.- υγρά - ) δημιουργήθηκε το 1983 από το Δήμο Ελευσίνας (μελέτη , προδιαγραφές και εφαρμογή μεθόδων από Δρ. Γ.Αμπατζόγλου). Ο Σ.ΕΛΕ.Ρ. είχε τη δυνατότητα να μετράει πάνω από 40 παραμέτρους ρύπανσης σε πάσης φύσεως υγρό δείγμα (θάλασσα - υπόγεια νερά - πόσιμο νερό - αστικά λύματα - βιομηχανικά απόβλητα). Μεταξύ άλλων γίνονταν και γίνονται μετρήσεις pH , ειδικής αγωγιμότητας, σκληρότητας, οξύτητας, αλκαλικότητας, διαλυμένου οξυγόνου, διαφάνειας, αλατότητας, νιτρωδών και νιτρικών ιόντων, αμμωνίας, φωσφορικών , πυριτικών και θειικών ιόντων, διαλυμένων και αιωρουμένων στερεών, βαρέων μετάλλων (Cu, Cd, Cr, Fe, Mn, Pb, Zn, Ni, Hg και As), BOD5 , COD, οργανικού άνθρακα , λαδιών, κολοβακτηριοειδών και κολοβακτηριδίων κ.λ.π.
Το 1985 ο τότε Σύνδεσμος Δήμων και Κοινοτήτων Θριασίου Πεδίου προμηθεύτηκε τον πρώτο κινητό σταθμό μέτρησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης (Σ.ΕΛΕ.Ρ. ατμόσφαιρα - μελέτη και προδιαγραφές από Δρ. Γ.Αμπατζόγλου). Ο κινητός Σ.ΕΛΕ.Ρ διέθετε αυτόματα όργανα για συνεχή μέτρηση και καταγραφή SO2 (διοξειδίου του θείου) , NOx = NO + NO2 (οξειδίων του αζώτου), THC = CH4 + NMHC (υδρογονανθράκων), O3 (όζοντος), TSP (αιωρουμένων σωματιδίων), και μετεωρολογικών συνθηκών WS , WD , T , RH (ταχύτητας και διεύθυνσης ανέμου, θερμοκρασίας, υγρασίας).
Οι δύο Σ.ΕΛΕ.Ρ. (υγρά - ατμόσφαιρα) ήταν οι πρώτοι , που δημιουργήθηκαν σε επίπεδο Τοπ. Αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα και αποτέλεσαν στη συνέχεια πρότυπο για άλλους Δήμους και Συνδέσμους.
Το 1992 ο Αναπτυξιακός Σύνδεσμος Θριασίου Πεδίου απόκτησε δεύτερο κινητό σταθμό μέτρησης ατμοσφαιρικής ρύπανσης, με τις ίδιες δυνατότητες μέτρησης με τον πρώτο σταθμό.
Από το 1987 διαθέτει 4 συσκευές High Volume για σταθμικό προσδιορισμό των αιωρουμένων σωματιδίων και στη συνέχεια ανάλυση για νιτρικά και θειικά ιόντα , οργανικό κλάσμα διαλυτό σε κυκλοεξάνιο και βαριά μέταλλα και ένα διαχωριστή πρόσκρουσης (cascade impactor) για τον προσδιορισμό του μεγέθους των σωματιδίων (κοκκομετρία).
Το Γραφείο Ελέγχου Ρύπανσης & Ποιότητας Περιβάλλοντος διαθέτει και δύο όργανα μέτρησης και καταγραφής θορύβου , εκ των οποίων το ένα έχει δυνατότητα ανάλυσης συχνοτήτων .
Το 1993 το Γραφείο συμπλήρωσε τον εξοπλισμό του και με αεριοχρωματογράφο (gas chromatograph).
Τέλος με διαγωνισμό που έγινε στις 29/2/2000 ο Αναπτυξιακός Σύνδεσμος απόκτησε για τις ανάγκες του Γραφείου Ελέγχου Ρύπανσης & Ποιότητας Περιβάλλοντος δύο (2) ακόμα σταθμούς μέτρησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Η παραλαβή των δύο σταθμών έγινε τέλος Ιουλίου 2000. Με τους σταθμούς αυτούς γίνονται μετρήσεις SO2 (διοξειδίου του θείου) , NOx = NO + NO2 (οξειδίων του αζώτου), THC = CH4 + NMHC (υδρογονανθράκων), O3 (όζοντος), PM10 (αιωρουμένων σωματιδίων με διάμετρο μικρότερη από 10μm), και μετεωρολογικών συνθηκών WS , WD , T , RH (ταχύτητας και διεύθυνσης ανέμου, θερμοκρασίας, υγρασίας).
Ο ένας από τους δύο σταθμούς εγκαταστάθηκε στην Παραλία Ασπροπύργου και ο άλλος στις εργατικές κατοικίες Μάνδρας (έναντι εκκλησίας Αγ. Παρασκευής).
Με την προμήθεια των δύο τελευταίων σταθμών αντικαταστάθηκαν και τα όργανα SO2, NOx , THC και O3 του 1ου σταθμού. Στο σταθμό αυτό δεν γίνονται πια μετρήσεις αιωρουμένων σωματιδίων.
Από τους παλιούς , ο 1ος σταθμός βρίσκεται από το 1993 στο Δημοτικό Parking Ελευσίνας και ο 2ος βρίσκεται (αφού έμεινε για δύο χρόνια-1999, 2000 στο Δημαρχείο Ασπροπύργου) από το 2001 στην κοινότητα Μαγούλας.
Η συνολική αξία του εξοπλισμού του Γραφείου Ελέγχου Ρύπανσης & Ποιότητας Περιβάλλοντος ανέρχεται σε 600.000 (200 εκατ. δρχ.) περίπου. Το λειτουργικό κόστος (μισθοδοσία, αναλώσιμα, ανταλλακτικά, επισκευές, συντηρήσεις) του γραφείου ανέρχεται σε 120.000 (40 εκατ. δρχ.). Το κόστος αυτό είναι δυσβάσταχτο για τον φτωχό προϋπολογισμό του Αναπτυξιακού Συνδέσμου, αλλά το αναλαμβάνει προκειμένου να παρέχει τις υψηλού επιπέδου υπηρεσίες του στους κατοίκους του Θριασίου Πεδίου.
Επιπλέον καταβάλλονται προσπάθειες από τη διοίκηση του Συνδέσμου για αναβάθμιση του εξοπλισμού με την προμήθεια ενός ακόμη οργάνου μέτρησης αιωρουμένων σωματιδίων, δύο οργάνων μέτρησης βενζολίου-τολουολίου-ξυλολίου , ενός ακόμη οργάνου μέτρησης υδρογονανθράκων και βοηθητικού εξοπλισμού για το χημικό εργαστήριο.
Το προσωπικό του Γραφείου Ελέγχου Ρύπανσης & Ποιότητας Περιβάλλοντος αποτελoύν οι :
- Αναστάσιος Χρηστίδης - Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ - προϊστάμενος
- Αναστασία Μυτιληναίου - Msc. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ
- Δημήτριος Μουρίκης - εργοδηγός χημικός
Στο Σ.ΕΛΕ.Ρ. έχει εκπονηθεί μια διδακτορική διατριβή στον τομέα της θαλάσσιας ρύπανσης (Γ.Αμπατζόγλου-1989) και μία στον τομέα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης (Α.Χρηστίδης-1995). Επίσης έχουν εκπονηθεί πλήθος διπλωματικών εργασιών φοιτητών του Πολυτεχνείου και του Πανεπιστημίου στους τομείς ρύπανσης της θάλασσας, υπόγειων νερών και εδάφους.
Το Γραφείο Ελέγχου Ρύπανσης & Ποιότητας Περιβάλλοντος εκδίδει ετήσιο (παλιότερα τριμηνιαίο) δελτίο αποτελεσμάτων στο οποίο περιλαμβάνονται τα αποτελέσματα των αναλύσεων και μετρήσεων που γίνονται στη θάλασσα, στην ατμόσφαιρα, στο πόσιμο νερό, στα υπόγεια νερά και στα βιομηχανικά απόβλητα. Το δελτίο αποτελεσμάτων αποστέλλεται στους Δήμους και την Κοινότητα του Αναπτυξιακού Συνδέσμου, στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Δυτ. Αττικής , στο ΥΠΕΧΩΔΕ , στο Υπ. Ανάπτυξης, στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στους διάφορους φορείς του Θριασίου, στις εφημερίδες και στους ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς καθώς και σε κάθε άλλον ενδιαφερόμενο.
Ο ρόλος του γραφείου ελέγχου ρύπανσης και ποιότητας περιβάλλοντος (Γ.Ε.Ρ.Π.ΠΕ.) όμως είναι ευρύτερος , γενικότερος και νομίζουμε πολύ σημαντικός. Σύμφωνα με τον εγκεκριμένο οργανισμό εσωτερικής υπηρεσίας (Ο.Ε.Υ.) του Αναπτυξιακού Συνδέσμου το Γ.Ε.Ρ.Π.ΠΕ. :
Πραγματοποιεί μετρήσεις παραμέτρων ρύπανσης περιβάλλοντος (αέρας, θάλασσα, επιφανειακά νερά, πόσιμο νερό, έδαφος) και ηχορρύπανσης στα όρια του Θριασίου Πεδίου.
- Ελέγχει τις διάφορες πηγές ρύπανσης του περιβάλλοντος(αέρια απόβλητα, υγρά απόβλητα, αστικά λύματα, κ.λ.π.).
- Επεξεργάζεται και αξιολογεί τα αποτελέσματα των μετρήσεων σε σχέση με τα υπάρχοντα πρότυπα (όρια) ποιότητας περιβάλλοντος και εκπομπών.
- Εισηγείται τη λήψη μέτρων για την πρόληψη ή αντιμετώπιση περιστατικών ρύπανσης και επεισοδίων ρύπανσης.
- Παρεμβαίνει αυτοδύναμα ή στηρίζει παρεμβάσεις των Δήμων του Θριασίου Πεδίου σε δημόσιες υπηρεσίες, φορείς, οργανισμούς, Ε.Ε., διεθνείς οργανώσεις κ.λ.π. για περιστατικά ρύπανσης, αντιμετώπισή τους κ.α.
- Παρακολουθεί προγράμματα της Ε.Ε. συναφή με τα ανωτέρω αντικείμενα και στηρίζει προγράμματα των δήμων του Θριασίου από Ε.Ε. , Οργανισμούς κ.λ.π.
- Ελέγχει Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων μονάδων του Θριασίου και γνωμοδοτεί σχετικά.
- Σε συνεργασία με τα αρμόδια κρατικά όργανα καταρτίζει σχέδια αντιμετώπισης εκτάκτων περιστατικών (π.χ. ατυχημάτων μεγάλης έκτασης).
- Εκπροσωπεί τον Αναπτυξιακό Σύνδεσμο και τους Δήμους στους διάφορους ελέγχους και αυτοψίες που γίνονται σε δραστηριότητες (π.χ. βιομηχανία) του Θριασίου Πεδίου.
Επιπλέον των ανωτέρω, το Γ.Ε.Ρ.Π.ΠΕ. ασχολείται και με ζητήματα του μη στελεχωμένου προς το παρόν γραφείου Γεωγραφικού Συστήματος Πληροφοριών (GIS). Κλασική περίπτωση είναι η ενασχόληση με τη "Μελέτη Πολεοδομικής Οργάνωσης Θριασίου Πεδίου", η οποία έχει υλοποιηθεί με χρήση GIS.
Επίσης ο προϊστάμενος του Γ.Ε.Ρ.Π.ΠΕ. συμμετέχει σε επιτροπή που έχει οριστεί από το Νομάρχη Δυτ. Αττικής, η οποία γνωμοδοτεί για τη χορήγηση αδειών προσωρινής αποθήκευσης τοξικών και επικίνδυνων αποβλήτων. Μέσω αυτής της συμμετοχής ο Αναπτυξιακός Σύνδεσμος έχει πληροφόρηση και γνώση γι' αυτό το πολύ σημαντικό πρόβλημα (των τοξικών και επικίνδυνων αποβλήτων).
Σημαντική τέλος είναι η προσφορά του Γ.Ε.Ρ.Π.ΠΕ. και στο θέμα της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης μαθητών δημοτικού , γυμνασίου και λυκείου του Θριασίου Πεδίου. Το Γ.Ε.Ρ.Π.ΠΕ. ανταποκρινόμενο σε αιτήματα δασκάλων και καθηγητών δέχεται και ξεναγεί στους σταθμούς μέτρησης ατμοσφαιρικής ρύπανσης και στο χημικό εργαστήριο μαθητές , παράλληλα με διαλέξεις , παρουσιάσεις και συζητήσεις για θέματα ρύπανσης του Θριασίου Πεδίου, συμβάλλοντας έτσι πρακτικά στην περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των μαθητών.
Τηλέφωνα επικοινωνίας : 210-5548974, 210-5548458, 210-5560688
e-mail: thriasio@thriasiopedio.gr
Ο προϊστάμενος
Αναστάσιος Χρηστίδης
Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ